Scheiden / Uit elkaar gaan

Echtscheiding (na huwelijk of geregistreerd partnerschap) heeft naast de emotionele kant ook een financiële kant. Op dat laatste gaan we hier in. De situatie is meestal zo dat er een meestverdiendende en minstverdienende partner is. Voor de leesbaarheid houden we hierbij de volgende vereenvoudigingen aan:

• We gaan uit van de meest voorkomende situatie dat de man meest en de vrouw de minst verdienende partner,
• Gaan we uit van een huwelijk dat is gesloten in gemeenschap van goederen,
• Hebben we het over huwelijk waarond.
  

Verder moet je rekening houden met deze wijziging in het Huwelijksrecht:

• Huwelijken gesloten voor 1/1/2018: Partners zijn beiden aansprakelijk voor alle financiële verplichting van elkaar die tijdens het huwelijk zijn aangegaan en ook aansprakelijk voor financiële verplichting die één van de partners is aangegaan voor de huwelijksdatum,
• Huwelijken gesloten na 1/1/2018: Partners zijn beiden aansprakelijk voor alle financiële verplichting van elkaar die tijdens het huwelijk zijn aangegaan en nietaansprakelijk voor financiële verplichting die één van de partners is aangegaan voor de huwelijksdatum.

Al met al is echtscheidingsrecht een hele kluif. Met deze pagina (die al extreem lang is) krijg je een globaal beeld van de gevolgen van echtscheiding. Wat in ieder geval niet vergeten dient te worden is dat het onderstaande een kille juridische benadering van echtscheiding is. Daardoor zou je de emotionele kant ervan bijna vergeten terwijl die dreun waarschijnlijk nog veel erger is en vraagt die eigenlijk om nog meer aandacht dan alle juridische kwesties.

Convenant/Gerechtelijke uitspraak

Basis voor de echtscheiding is het convenant of gerechtelijke uitspraak. Hierin staan de volgende afspraken opgesomd:

• Verdeling boedel en vermogensbestanddelen (ook schulden),
• Toewijzing van de kinderen,
• Verdeling pensioenrechten,
• Afspraken over Alimentatie.

In de verduidelijking hieronder gaan we uit dat de scheiding in goede harmonie via een convenant is geregeld. Als de afspraken via een gerechtelijke uitspraak zijn bereikt heeft dit overigens dezelfde werking als een convenant.

Verdeling boedel en vermogensbestanddelen

In onderling overleg worden deze verdeeld tussen de partners. Uitgangspunt is 50-50 hoewel partners dit ander kunnen afspreken. Aandachtspunt zijn hypotheek en schulden.

Hypotheek

Wat betreft de hypotheek kan er worden afgesproken dat deze gewoon op beider naam blijft doorlopen. Dit heeft effect voor de aftrekbaarheid van de hypotheekrente voor beide partners:

• De rente kunnen de partners elk voor de helft aftrekken als ze beiden de helft betalen (na 24 maanden wordt dit gezien als betaling van alimentatie),
• Betaalt de uitwonende partner het gehele rentebedrag dan wordt de helft hiervan gezien als alimentatie en kan de inwonende partner alsnog de rente van het inkomen aftrekken.

Voor huurwaardeforfait gelden dezelfde regels.Verder kan een bank afwijken van geldende regels (zoals krediettoetsing) als de uitwonende partner wordt uitgekocht. Dit is aan de bank om te beslissen. Op de site van de Consumentenbond staat uitstekend het hoe en wat uitgelegd wat betreft Hypotheek en Echtscheiding.

Schulden

Voor schulden aangegaan zijn tijdens het huwelijk blijven beide partners ook na de scheiding hoofdelijk aansprakelijk. Ook al belooft één partner de schuld te zullen aflossen(de aflospartner); bij niet nakoming zal de andere partner (nietaflospartner) hierop ook worden aangesproken. De beste maatregel is herfinanciering van de schuld op naam van de aflospartner hoewel banken hieraan waarschijnlijk niet zullen meewerken. Een andere oplossing, hoewel gekunsteld, is in het convenant op te nemen dat de aflospartner een schuld neemt bij de niet aflospartner. De schuld kan dan worden kwijtgescholden als de oorspronkelijke schuld is afgelost. Als de aflospartner de betalingsverplichting op de oorspronkelijke schuld niet nakomt blijft er een titel bestaan om de afspraak in het convenant na te komen. Meestal is er dan ook geen geld om de schuld uit het convenant te betalen maar je staat niet helemaal met lege handen.

Kinderen

De financiële consequenties zijn afhankelijk van wat ouders afspreken:

Co Ouderschap

Bij co ouderschap blijven kindgerelateerde regelingen (Kindgebonden Budget, Kinderbijslag of IACK bijvoorbeeld) van toepassing op beide ouders. Iedere partner heeft recht op toeslagen, fiscale voordelen etc. naar rato van de verdeling in het co ouderschapsplan. Aandachtspunt hierbij is de verdeling van de kosten van de kinderen tussen de ouders.

Toewijzing van de kinderen aan partners

In dit geval heeft de ouder aan wie de kinderen zijn toegewezen recht op de inkomsten van kindgerelateerde regelingen van toepassing Kindgebonden Budget, Kinderbijslag of IACK bijvoorbeeld . Hebben beide ouders allebei 1 of meerdere kinderen toegewezen gekregen dan kunnen beiden gebruik maken van de kindgerelateerde regelingen naar rato van het aantal kinderen die elk heeft toegewezen gekregen.

Pensioen

Standaard geldt dat pensioenrechten opgebouwd tijdens het huwelijk gelijkelijk worden verdeeld tussen de partners. In het convenant kunnen hier andere afspraken over worden gemaakt. In dat geval dient wel het pensioenfonds te worden geïnformeerd. De rechten wat betreft nabestaandenpensioen kunnen echter niet in het convenant worden gewijzigd. Om te weten bij welke fondsen pensioenrecht is opgebouwd kan gebruik worden gemaakt van de site van het Pensioenregister.

Alimentatie

Alimentatie is de bijdrage die de man betaalt aan de vrouw in verband met het verlies aan inkomen dat de vrouw leidt als gevolg van de echtscheiding. Het is dus als een eerste een onderlinge afspraak tussen de partners. Om een indicatie te hebben hoe hoog deze zou moeten zijn kan gebruik worden gemaakt van rekenhulpen of het LBIO

Rekenhulpen

Bij het LBIO kan tegen betaling een berekening van de hoogte van de alimentatie worden gemaakt. Heb je een indicatie nodig dan kun je gebruik maken voor kinderalimentatie van deze site of deze sitevoor partneralimentatie.